[Hợp âm] Lời bài hát: Cò Lả Mầm Non – Mầm Chồi Lá

Thông tin bài hát

– Tên bài hát: Cò Lả Mầm Non

– Ca sĩ: Mầm Chồi Lá

– Sáng tác: Dân ca Bắc Bộ, lời mới thiếu nhi

– Thể loại: Nhạc thiếu nhi, dân ca thiếu nhi

– Năm phát hành: 2020

– Album: Tuyển tập Mầm Chồi Lá (thiếu nhi)

Giới thiệu bài hát

“Cò Lả Mầm Non” là một trong những phiên bản dân ca thiếu nhi được yêu thích nhất trong kho tàng các ca khúc dành cho lứa tuổi mầm non. Lấy chất liệu từ làn điệu dân ca Bắc Bộ quen thuộc “Cò Lả”, ca khúc được viết lại lời theo hướng trong sáng, gần gũi với trẻ nhỏ, giữ trọn tinh thần dân gian nhưng lại mang màu sắc tươi mới, phù hợp với môi trường giáo dục mầm non hiện đại. Giai điệu êm ái, mềm mại của dân ca kết hợp tiết tấu rõ ràng, chia câu mạch lạc giúp trẻ rất dễ nghe, dễ thuộc và dễ thể hiện trong các hoạt động ca hát, múa minh hoạ.

Ca khúc gắn liền với thương hiệu Mầm Chồi Lá, một trong những nhóm nhạc thiếu nhi được đầu tư bài bản về âm nhạc lẫn hình ảnh. Qua giọng hát trong trẻo, cách phối khí sinh động, “Cò Lả Mầm Non” trở thành lựa chọn quen thuộc của các trường mầm non, lớp mẫu giáo khi tổ chức hoạt động âm nhạc, biểu diễn văn nghệ, hay đơn giản là giờ học hát trên lớp. Hình tượng con cò bay lả trên cánh đồng, tiếng “tình tính tang” ngân nga, những câu hát về yêu thương, lễ phép và tinh thần lạc quan mang đến cho trẻ một không gian âm nhạc vừa dân dã vừa đầy màu sắc tuổi thơ.

Trong bối cảnh âm nhạc thiếu nhi ngày càng đa dạng, “Cò Lả Mầm Non” góp phần quan trọng trong việc đưa dân ca đến gần trẻ em hơn, giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp của tiếng Việt, của đồng quê Bắc Bộ và những giá trị truyền thống qua ngôn ngữ âm nhạc. Không chỉ dừng lại ở sự giải trí, ca khúc còn có giá trị giáo dục cao, được nhiều giáo viên âm nhạc sử dụng như một tài liệu giảng dạy hiệu quả trong chương trình mầm non.

Lời bài hát: Cò Lả Mầm Non

Mở đầu

Con cò là cò bay lả lả bay la
Bay từ là từ ruộng lúa
Bay ra là ra cánh đồng
Tình tính tang là tang tính tình
Yêu mọi người luôn cười tươi
Bé chăm ngoan siêng năng học hành

Đoạn 1

Con cò là cò bay lả lả bay la
Bay theo là bầy chim sáo
Bay theo đàn bướm vàng
Tình tính tang là tang tính tình
Bé đến trường vui cùng bạn bè
Hát vang lời ca tiếng cười

Tiền điệp khúc

Bé thương cô, bé thương cha mẹ
Biết chào hỏi, biết nói lời hay
Bé yêu quê hương, yêu ruộng đồng xanh mát
Như cánh cò bay giữa trời trong

Điệp khúc

Tình tính tang là tang tính tình
Con cò bay lả bay la giữa đồng
Bé ngoan ngoãn hát ca trong nắng hồng
Cùng cô giáo nắm tay vui múa vòng
Cả lớp cười vang, tiếng hát ngân xa

Đoạn 2

Con cò là cò bay lả lả bay la
Bay qua là từng mái ngói
Bay lên là lên mái trường
Tình tính tang là tang tính tình
Bé đứng nhìn nâng cao đôi tay nhỏ
Ước mơ mai sau học giỏi chăm làm

Tiền điệp khúc

Bé yêu cô, bé yêu bạn bè
Biết nhường nhịn, biết giúp đỡ nhau
Bé luôn lễ phép, ngoan hiền chăm chỉ
Như cánh cò trắng đẹp hiền hòa

Điệp khúc

Tình tính tang là tang tính tình
Con cò bay lả bay la giữa trời
Bé vui bước đến lớp trong nụ cười
Cùng tô vẽ giấc mơ xanh tuyệt vời
Tiếng hát nghêu ngao, tuổi thơ êm ấm

Đoạn nối

Con cò ơi, con cò trắng xinh
Bay quanh sân trường nắng lung linh
Bé tung tăng, bé giơ tay vẫy
Chúc cho đồng lúa tốt tươi, bé luôn chăm ngoan

Điệp khúc (lặp, biến tấu)

Tình tính tang là tang tính tình
Con cò bay lả bay la khắp đồng
Bé ca hát tiếng yêu thương trong lòng
Cùng quê hương lớn lên bao ước mong
Những cánh cò bay, dẫn đường mai sau

Kết thúc

Con cò là cò bay lả lả bay la
Bay theo là lời ca bé
Bay xa là xa khắp trời
Tình tính tang là tang tính tình
Bé lớn lên luôn luôn nhớ mãi
Tiếng hát cò lả thuở ấu thơ hồng

Hợp âm: Cò Lả Mầm Non

Tone gốc: G trưởng (G)

Mở đầu

G          D          Em
Con cò là cò bay lả lả bay la
   C        D       G
Bay từ là từ ruộng lúa, bay ra là ra cánh đồng
G          D         Em
Tình tính tang là tang tính tình
   C        D       G
Yêu mọi người luôn cười tươi, bé chăm ngoan siêng năng học hành

Đoạn 1

G          D         Em
Con cò là cò bay lả lả bay la
   C        D       G
Bay theo là bầy chim sáo, bay theo đàn bướm vàng
G        D       Em
Tình tính tang là tang tính tình
   C        D       G
Bé đến trường vui cùng bạn bè, hát vang lời ca tiếng cười

Tiền điệp khúc

Em        C
Bé thương cô, bé thương cha mẹ
   G        D
Biết chào hỏi, biết nói lời hay
Em         C
Bé yêu quê hương, yêu ruộng đồng xanh mát
   G       D      G
Như cánh cò bay giữa trời trong

Điệp khúc

   G        D        Em
Tình tính tang là tang tính tình, con cò bay lả bay la giữa đồng
   C        G       D
Bé ngoan ngoãn hát ca trong nắng hồng, cùng cô giáo nắm tay vui múa vòng
   Em        C
Cả lớp cười vang, tiếng hát ngân xa
   G       D      G
Bao ước mơ theo cánh cò bay

Hướng dẫn cơ bản

• Nhịp phổ biến: 2/4 hoặc 4/4, tốc độ vừa phải, ưu tiên lối chơi mềm mại, legato để giữ chất dân ca dịu dàng.
• Guitar: dùng tiết tấu quạt chậm cơ bản (xuống – lên – xuống – lên), nhấn nhẹ ở phách mạnh để hỗ trợ trẻ nắm nhịp.
• Keyboard: chọn tiếng piano, strings hoặc organ mềm để tạo nền hòa âm êm, có thể thêm tiếng flute hoặc sáo để gợi không khí đồng quê.
• Khi dạy trẻ hát, nên đơn giản hóa hợp âm còn G – C – D/ D7, bỏ bớt Em ở những chỗ khó để trẻ dễ nghe, dễ cảm nhận.

Phân tích ý nghĩa bài hát

Xem thêm: [Hợp âm] Lời bài hát: Mẹ Yêu Ơi – Khởi My

“Cò Lả Mầm Non” kế thừa hình tượng con cò trong dân ca Bắc Bộ – biểu tượng gắn với cánh đồng, với người nông dân và sự tần tảo – nhưng đã được chuyển hóa thành một không gian gần gũi hơn với trẻ nhỏ. Hình ảnh con cò bay lả trên ruộng lúa, cánh đồng, mái trường không chỉ gợi mở vẻ đẹp của làng quê Việt mà còn là nhịp cầu nối giúp trẻ hình dung về quê hương, đất nước qua những hình ảnh cụ thể, sinh động. Phần giai điệu vẫn giữ thang âm ngũ cung đặc trưng dân ca, tạo cảm giác mềm mại, bồng bềnh như bước chân cò trên đồng.

Trong phần Mở đầu, những câu hát đầu tiên “Con cò là cò bay lả lả bay la / Bay từ là từ ruộng lúa / Bay ra là ra cánh đồng” tạo nên bối cảnh đồng quê rộng mở. Con cò gắn với ruộng lúa và cánh đồng, nghĩa là gắn với đời sống lao động của người nông dân Việt Nam. Với trẻ mầm non, đây là cách giới thiệu rất trực quan về môi trường sống truyền thống của quê hương, nơi lúa chín vàng và cò trắng chao liệng. Cụm từ “tình tính tang” là một mô-típ âm thanh dân gian, vừa như tiếng nhạc cụ, vừa như tiếng ngân nga, giúp trẻ cảm được nhịp điệu dân ca ngay từ nhỏ. Phần kết “Yêu mọi người luôn cười tươi / Bé chăm ngoan siêng năng học hành” đưa thông điệp đạo đức vào bài, định hướng hành vi tích cực.

Đoạn 1 tập trung vào không khí sinh hoạt vui tươi của trẻ: con cò bay cùng chim sáo, đàn bướm vàng và song song là hình ảnh “bé đến trường vui cùng bạn bè / hát vang lời ca tiếng cười”. Sự chuyển dịch khéo léo từ không gian thiên nhiên (cò, chim, bướm) sang không gian trường lớp (bé, bạn bè, cô giáo) cho thấy mối liên hệ hài hòa giữa thế giới tự nhiên và thế giới học đường. Trẻ vừa là một phần trong bức tranh thiên nhiên, vừa là nhân vật trung tâm của đời sống học tập. Tinh thần lạc quan, trong trẻo được thể hiện rõ qua những câu mô tả nụ cười, tiếng hát, trò chơi tập thể.

Tiền điệp khúc đóng vai trò như một “lời nhắc hiền lành” về những phẩm chất mà người lớn mong muốn trẻ rèn luyện: “Bé thương cô, bé thương cha mẹ / Biết chào hỏi, biết nói lời hay”. Hệ giá trị lễ phép, kính trọng người lớn, biết ứng xử bằng lời nói văn minh được lồng ghép trong âm nhạc nhẹ nhàng, không gò ép. Tiếp đó, “Bé yêu quê hương, yêu ruộng đồng xanh mát” kết nối tình cảm gia đình với tình yêu quê hương – một tiến trình cảm xúc tự nhiên: từ yêu người thân đến yêu mảnh đất nuôi dưỡng mình. Hình ảnh “Như cánh cò bay giữa trời trong” là ẩn dụ đẹp cho tâm hồn trẻ: trong trẻo, thanh sạch, tự do phát triển.

Điệp khúc là phần đẩy cao cảm xúc và tạo ấn tượng lâu dài. Nhịp điệu “tình tính tang là tang tính tình” vừa mang tính mô-típ dân ca, vừa giúp trẻ dễ ghi nhớ. Ở đây, con cò không chỉ là nhân vật của làng quê mà còn như bạn đồng hành của tuổi thơ, cùng “bé ngoan ngoãn hát ca trong nắng hồng” và “cùng cô giáo nắm tay vui múa vòng”. Những hoạt động tập thể như nắm tay, múa vòng, hát vang lớp học góp phần phát triển kỹ năng giao tiếp, tinh thần đoàn kết và khả năng cảm thụ âm nhạc qua vận động. Về mặt tâm lý giáo dục, sự kết hợp giữa hình ảnh (cò, cánh đồng), âm thanh (tình tính tang) và vận động (múa, nắm tay) giúp trẻ tiếp nhận trọn vẹn hơn.

Sang Đoạn 2, bài hát mở rộng không gian từ cánh đồng lên mái trường: “Bay qua là từng mái ngói / Bay lên là lên mái trường”. Con cò giờ đây không chỉ bay trên ruộng lúa mà còn bay trên không gian giáo dục, như một điểm kết nối giữa truyền thống và hiện đại. Trẻ “đứng nhìn nâng cao đôi tay nhỏ / ước mơ mai sau học giỏi chăm làm” cho thấy bài hát không dừng lại ở khung cảnh hiện tại mà còn nuôi dưỡng ước mơ tương lai. Người nghe cảm nhận rõ mong muốn trẻ lớn lên trở thành những công dân tốt, có tri thức, biết lao động.

Tiền điệp khúc thứ hai tiếp tục nhấn mạnh các giá trị nhân cách: “Biết nhường nhịn, biết giúp đỡ nhau / Bé luôn lễ phép, ngoan hiền chăm chỉ”. Những từ khóa như “nhường nhịn”, “giúp đỡ”, “lễ phép” xuất hiện trong ngữ cảnh gần gũi khiến trẻ dễ đồng cảm hơn là các khẩu hiệu khô cứng. Lần nữa, hình ảnh “cánh cò trắng” được dùng như biểu tượng của nét đẹp hiền hòa, trong sáng – những phẩm chất mà người lớn hướng đến trong giáo dục mầm non.

Đoạn nối khắc hoạ hình tượng con cò gần gũi hơn với trẻ: “con cò trắng xinh / bay quanh sân trường nắng lung linh”. Con cò lúc này như một người bạn thân thiết, cùng chơi với trẻ trong sân trường. Lời chúc “Chúc cho đồng lúa tốt tươi, bé luôn chăm ngoan” khéo léo kết nối sự trù phú của thiên nhiên với sự lớn lên về nhân cách của trẻ. Hai vế song song: lúa tốt tươi – bé chăm ngoan, vừa là niềm mong ước, vừa là lời nhắn gửi nhẹ nhàng.

Thông điệp chính của “Cò Lả Mầm Non” nằm ở sự gắn kết giữa tình yêu quê hương – ý thức gìn giữ truyền thống – giáo dục nhân cách cho trẻ. Lựa chọn chất liệu dân ca Bắc Bộ làm nền, bài hát giúp trẻ làm quen với âm nhạc truyền thống ngay từ những năm đầu đời, trong khi phần lời mới lại cập nhật đầy đủ các giá trị giáo dục hiện đại: lễ phép, yêu thương, chia sẻ, chăm học, ước mơ. Cảm xúc mà ca khúc mang lại là sự ấm áp, bình yên, xen lẫn niềm vui trong sáng. Người nghe cảm nhận được hơi thở đồng quê, ánh nắng sân trường, tiếng cười trẻ thơ và cánh cò trắng bay trên nền trời trong vắt.

Với giáo viên và phụ huynh, “Cò Lả Mầm Non” là một công cụ sư phạm mềm mại: vừa là bài hát, vừa là câu chuyện nhỏ về quê hương, về tình thân và bài học làm người. Với trẻ em, ca khúc là một vùng trời âm nhạc chan hòa, nơi những câu hát “tình tính tang” giản dị sẽ còn đọng lại rất lâu trong ký ức tuổi thơ.

Thông tin bổ sung

• Phiên bản biểu diễn nổi bật: “Cò Lả Mầm Non” được biết đến rộng rãi qua giọng hát của các bé trong nhóm Mầm Chồi Lá, thường xuất hiện trong các video ca nhạc thiếu nhi nhiều màu sắc, với hoạt cảnh sân trường, cánh đồng, cô giáo và học trò cùng múa minh hoạ.
• Ứng dụng trong giáo dục mầm non: Bài hát được dùng phổ biến trong chương trình âm nhạc của các trường mẫu giáo, mầm non, các lớp năng khiếu nhạc – múa, nhiều trường sử dụng trong giờ học hát, tiết mục văn nghệ dịp lễ tổng kết năm học hoặc các chương trình Ngày hội đến trường.
• Tính lan tỏa trên nền tảng số: Phiên bản Mầm Chồi Lá được chia sẻ nhiều trên các nền tảng nghe nhạc và video cho thiếu nhi, góp phần làm sống lại giai điệu dân ca “Cò Lả” dưới một diện mạo mới, thân thiện với trẻ nhỏ.
• Ảnh hưởng tới kho tàng dân ca thiếu nhi: Sự thành công của “Cò Lả Mầm Non” khích lệ xu hướng viết lại lời dân ca truyền thống theo hướng giáo dục, tạo nên loạt ca khúc dân ca thiếu nhi dễ hát, dễ dạy trong nhà trường.

Kết luận

“Cò Lả Mầm Non” là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng làm mới dân ca Việt Nam trong đời sống âm nhạc thiếu nhi đương đại. Vẫn giữ đường nét giai điệu đặc trưng của dân ca Bắc Bộ, ca khúc khoác lên mình phần lời mới giàu tính giáo dục, gần gũi với môi trường mầm non, giúp trẻ tiếp cận văn hóa truyền thống bằng cảm xúc hồn nhiên, tự nhiên. Hình tượng con cò, cánh đồng lúa, mái trường, bạn bè, cô giáo được đan cài tinh tế, tạo nên một bức tranh đồng quê – học đường hài hòa, trong đó trẻ là trung tâm của mọi chuyển động.

Về mặt nghệ thuật, bài hát dung hòa được ba yếu tố quan trọng: chất liệu dân gian, cấu trúc rõ ràng dễ hát, và ca từ giàu tính gợi hình, gợi cảm. Về mặt giáo dục, ca khúc mang theo những thông điệp đẹp: yêu mọi người, lễ phép với cha mẹ và thầy cô, biết nhường nhịn, giúp đỡ bạn bè, chăm học, nuôi dưỡng ước mơ và tình yêu quê hương đất nước. Nhờ đó, “Cò Lả Mầm Non” không chỉ là một giai điệu vui nhộn cho các giờ sinh hoạt tập thể, mà còn là điểm chạm sâu vào ký ức tuổi thơ, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách trẻ từ những ngày đầu đến lớp.